FORUM-NURAS

[ukusek]

Artykuł z piątkowej "Rzeczpospolitej". Dopiero dziś się do niego dokopałem. Kopiuję go w całości, a nie podaję linka gdyż zaraz przejdzie on do płatnego archiwum

Nie zawinęli do portu





Statek badawczy "Aigaio" i łódź podwodna "Thetis" lokalizują wraki na dnie Morza Egejskiego, na głębokości ponad 500 metrów


Według szacunków w morzach spoczywa milion wraków
(c) GRINBERG/SIPA

Celem tegorocznej kampanii jest odnalezienie zatopionej floty perskiej, król Dariusz utracił ją w V wieku p.n.e. w czasie bitwy z Ateńczykami, na południowy wschód od wyspy Eubea.

Podwodny zwiad prowadzony jest na ogromną skalę, patronuje mu greckie Ministerstwo Kultury, uczestniczą naukowcy z Centrum Badań Podmorskich wspomagani przez badaczy z Instytutu Kanadyjskiego w Atenach. Archeolodzy mają do dyspozycji statek oceanograficzny "Aigaio" długości 42 metrów, wyposażony w najnowocześniejszesondy, a także łódź podwodną "Thetis" i dwa zdalnie sterowane podwodne roboty. W ekspedycji biorą również udział profesjonalni płetwonurkowie. Poszukiwania koordynuje Ekaterini Dellaporta, kierująca greckim departamentem archeologii podwodnej.

Podstawowym celem jest nie tylko odkrycie perskiej floty, ale w ogóle skartografowanie zabytkowych obiektów podwodnych na tym akwenie, na którym intensywna żegluga miała miejsce już w starożytności. Dotychczas zlokalizowano ponad 30 zatopionych statków - greckich, rzymskich i bizantyjskich. Spośród nich kilka jest już spenetrowanych, wydobyto na powierzchnię przedmioty z tych wraków.

Niezwykle cennym znaleziskiem są dwa skupiska amfor, które wypadły na dno w czasie katastrofy statku greckiego w III wieku p.n.e., leżą obok szczątków statku na głębokości 45 metrów na wschód od wyspy Samos. Jeszcze nie ustalono, co zawierały, najczęściej przewożono w amforach wino, oliwę, zboże i miód.

W pobliżu wyspy Chios sonary także wykryły skupisko amfor, na głębokości 67 metrów; płetwonurkowie wydobyli kilka, okazało się, że pochodzą z wysp Samos i Chios z V i IV wieku p.n.e.

Po tym, jak w pobliżu Kythnos, kuter rybacki wydobył przypadkowo siecią starożytny posąg z brązu, przybyły na miejsce statek badawczy "Aigaio" zlokalizował na dnie wrak, z którego zapewne pochodzi posąg; zatopiony statek nazwano "Kythnos I", ponieważ naukowcy spodziewają się w pobliżu kolejnych zatopionych jednostek.

Z kolei łódź podwodna "Thetis" udała się w rejon, gdzie w sieciach rybaków tradycyjnie pojawiają się amfory; i rzeczywiście, na głębokości 495 metrów na dnie znajduje się skupisko amfor. Obecnie prowadzone poszukiwania na MorzuEgejskim są kontynuacją dzieła greckiego Instytutu Archeologicznych Badań Podwodnych, istniejącego od 1973 roku; wcześniej nie istniała żadna państwowa grecka placówka zajmująca się archeologiczną eksploatacją głębin. Jednak prawdziwe badania rozpoczęły się w 1975 roku, gdy na tym akwenie pojawiła się słynna łódź badawcza "Calypso" dowodzona przez Jacquesa Yves Cousteau. Na znaczące efekty trzeba było jednak trochępoczekać, dopiero w latach 90. grecka archeologia podwodna odniosła sukces, właśnie wtedy odkryto dwa wraki, które uświadomiły badaczom przeszłości, jak wspaniałe źródła kryją się pod wodą. W zatoce Argos, na południu Peloponezu, w pobliżu Dokos odnaleziono wrak statku, który zatonął 4200 lat temu. W tej samej zatoce, koło Irion 3200 lat temu także zatonął statek; ten drugi pływał w czasach, gdy Achajowie zdobywali Troję.